هاشم حسيني تهرانى

89

علوم العربية

گفته مىشود . 1 - مطاوع و مطاوع يا از يك ماده است ، مانند : " ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا . از آنچه پيغمبر شما را نهى كرد خوددارى كنيد - حشر - 59 - 7 " يا از يك ماده نيست ، مانند : " فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى فَلَهُ ما سَلَفَ : پس هركه را از پروردگارش پندى آيد و از رباخوارى خوددارى كند گذشته‌ها از آن او مىباشد - بقره 2 - 275 " 2 - مطاوعة يا اختيارى است مانند : مثالهائى كه آورديم ، يا غير اختيارى است ، مانند بعضى مثالها كه در باب انفعال ذكر شده . 3 - مطاوعة يا محسوس است ، مانند مثالهائى در باب انفعال ، يا محسوس نيست ، مانند . " وعظت زيدا فاتّعظ : موعظة كردم زيد را پس متّعظ شد " 4 - مطاوعة يا مثبت است ، مانند مثالهاى مذكور ، يا منفىّ است ، مانند : " أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى عَلَى الْهُدى : امّا ثمود را هدايت كرديم پس كورى را بر هدايت اختيار كردند - فصّلت - 41 - 17 " 5 - مطاوع مذكور باشد مانند اين مثالها ، يا مذكور نباشد مانند : " إِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ : اگر خوددارى كنيد آن براى شما